Van lastige medewerker naar slimme projectmanager
‘Hoe ik het vak ben ingerold? Nou, eigenlijk omdat mijn baas bij KPN me lastig vond. Ik begon allemaal kritische vragen te stellen in de zin van: waarom doen we dit eigenlijk op deze manier? Wat is nou het nut hiervan? Terwijl ik simpelweg de opdracht had gekregen: regel dit. Mijn baas zat helemaal niet te wachten op iemand die vragen ging stellen.
Ik werkte op dat moment in Groningen. Waarschijnlijk dacht mijn baas: weet je wat, ik zoek gewoon wat anders voor Jeroen. Dat werd een project in Den Haag, héél ver weg van Groningen.’
“Wat ik eerst nog op mijn gevoel deed, kreeg met PRINCE2 ineens een kapstok: hee, dit werkt ook écht zo”
Ik deed alles op gezond boerenverstand
‘Dus ging ik inderdaad naar Den Haag. Ik sprak daar met de programmamanager en een van de projectmanagers. Ze zochten iemand die het configuratie-, change- en incidentmanagement kon opzetten. Of ik die kar wilde gaan trekken. Dat leek me wel wat. Van PRINCE2 had ik nog nooit gehoord. Ik deed het puur op gezond boerenverstand.
Op een gegeven moment zei iemand: is het niet handig als je dit document eens leest? Dat heette toen nog Probaat, de projectmanagementmethode van KPN. Ik dook erin en dacht ja, dit klinkt wel logisch. Mijn eerste officiële PRINCE2-cursus volgde ik in 2004. Foundation én Practitioner, vlak na elkaar. Wat ik eerst nog op mijn gevoel deed, kreeg ineens een kapstok: hé, dit werkt ook écht zo! Vanaf dat moment was ik verslingerd aan PRINCE2.’
“PRINCE2 is niet per se simpel, maar wel overzichtelijk. En overzicht is het eerste wat je nodig hebt als je een project instapt”
PRINCE2 neemt je aan de hand
‘De PRINCE2-training die ik volgde, werd gegeven door Will Hendricks van Lagant. Omdat ik zulke hoge scores had behaald, vroeg hij of ik het niet leuk vond om zelf trainer te worden. Ik heb meteen doorgepakt en in 2005 mijn traineraccreditatie afgerond. Sindsdien geef ik PRINCE2-trainingen, dat is nu dus alweer ruim 20 jaar.
Het mooiste aan PRINCE2 vind ik dat het puur op processen is gericht. Daardoor blijft het behapbaar. Het neemt je stap voor stap aan de hand: wat is het eindproduct dat je wilt bereiken? Zo maak je een project steeds helderder. PRINCE2 is niet per se simpel, maar wel overzichtelijk. En overzicht is het eerste wat je nodig hebt als je een project instapt.’
“Als de business case onderuitgaat, moet je als projectmanager de ballen hebben om te zeggen: we stoppen ermee”
Visie: denk na vóórdat je begint
‘PRINCE2 kijkt naar een project als een investering. Je wilt iets bereiken en je bent bereid daar geld in te steken. Maar dan moet het óók iets opleveren. Je kunt pas een goede beslissing nemen als je weet wat je investeert én wat het oplevert.
Mijn visie op projectmanagement sluit daarop aan: organisaties én mensen moeten vóóraf veel beter nadenken over wat iets oplevert. Is dit überhaupt zinvol? Is dit wel een project? Want als de business case onderuitgaat, denk bijvoorbeeld aan de Betuwelijn, dan moet je als projectmanager de ballen hebben om te zeggen: we stoppen ermee. We hebben er al geld in gestoken, ja. Maar we blijven er geen geld in pompen, daarmee verliezen we onderaan de streep namelijk nog veel meer.
Er is een rapport dat aantoont dat de succesrate van ICT-projecten bij de overheid op 25% ligt. 25%! Met andere woorden: 75% mislukt, dat kan toch niet? En als je dan inzoomt op waarom die projecten mislukken, denk je: dit was niet nodig geweest. Ik zou graag zien dat de succesrate omhooggaat. Niet alleen bij projecten, maar bij verandertrajecten in het algemeen.’
“Natuurlijk is het belangrijk als cursisten hun examen halen. Maar nóg belangrijker vind ik het als ik mensen betere projectmanagers maak”
Daar wordt de wereld beter van
‘Het leukste aan training geven vind ik de interactie met de cursisten. Vooral als zij in hun werk ergens tegenaan lopen. Dan maken we samen als groep de vertaalslag naar de praktijk. Dat is leuk én leerzaam voor iedereen. Daarom wordt trainingen geven ook nooit saai. Kijk, PRINCE2 ken ik inmiddels na 20 jaar door en door. Maar de mensen in mijn groep zijn altijd anders. Ik leer nog steeds elke training weer iets bij, dat maakt trainer zijn zo leuk!
Mijn trainingsdag is geslaagd als cursisten het gevoel hebben dat ze iets meekrijgen waarmee ze in de praktijk uit de voeten kunnen. Vorige week zei een cursist tegen me: ‘Je hebt niet helemaal mijn verwachtingen waargemaakt.’ Oef, toen moest ik wel even slikken. Vervolgens zei ze lachend: ‘Je hebt ze veruit overtroffen!’ Dat is het grootste compliment dat je als trainer kunt krijgen.
Natuurlijk is het belangrijk als cursisten hun examen halen. Maar nóg belangrijker vind ik het als ik mensen betere projectmanagers maak. Betere projectmanagers betekent succesvollere projecten. Succesvollere projecten betekent efficiënter werk en minder verspilling van kapitaal en talent. En daar worden we allemáál beter van, wij mensen én de wereld.’
“Ik maak van mijn cursisten activistische projectmanagers, dat is de enige manier om stuurgroepen te veranderen”
De gouden tip: wees activistisch
‘Er zijn 2 dingen die ik elke projectmanager mee wil geven:
- Gebruik PRINCE2, maar blijf áltijd je boerenverstand gebruiken
- Wees een professional én durf terug te praten
Jij hebt als projectmanager de kennis in huis hoe projecten moeten draaien. Je stuurgroep heeft die kennis niet! Dus als zij iets willen wat niet handig is: vertel het ze. Wees gerust een beetje eigenwijs. Ik maak van mijn cursisten activistische projectmanagers. Want dat is de enige manier om stuurgroepen te veranderen.
Start je bijvoorbeeld een project met een stuurgroep waar 12 mensen in zitten? Dat is een blok aan je been. Ik geef dan direct terug: is dit handig? Moeten we niet snijden? Want jullie moeten in korte tijd beslissingen kunnen nemen. Met 12 man krijg je die neuzen nooit snel genoeg dezelfde kant op.
Nemen ze je dat in dank af? Aanvankelijk misschien niet. Maar jij bent er als projectmanager niet om aardig gevonden te worden, je bent er om een project in goede banen te leiden. Je wilt niet weten hoe vaak opdrachtgevers mij in het begin lastig vinden. Oh, daar heb je Jeroen weer met zijn vragen. Maar na afloop zijn ze blij, want ze zien dat het werkt.
“Jij bent er als projectmanager niet om aardig gevonden te worden, je bent er om een project in goede banen te leiden”
Als je iets leuk vindt, dan deel je dat
‘Wat je nog niet van mij weet? Ik ben gediplomeerd strohuizenbouwer. Mijn grote droom is een eigen huis bouwen. Een CO₂-neutraal huis, met muren van stro en leem. Mijn vrouw is goed in ontwerpen en ik ben goed in projectmanagement. We zijn al jaren op zoek naar een stuk grond in de omgeving van Friesland. Onze roots liggen daar.
Verder golf ik graag. En ik ben een fervent flightsimmer. Thuis heb ik een eigen flight simulator met stuur, de throttles en de pedalen. Ik heb online meerdere pilotenbrevetten gehaald, ik mag nu de A320 én de Boeing 737 vliegen. En nee, ik heb niet de ambitie om ook daadwerkelijk in het echt te gaan vliegen. Dat vind ik een te grote en onnodige belasting van het milieu. Tegenwoordig zijn die flight simulators heel geavanceerd, het zit dicht tegen de ervaring van vliegen.
Ik zat een keer in de echte Boeingsimulator op Schiphol. Opstijgen is niet zo lastig, maar landen wel. Ook dat ging me best goed af. De instructeur vroeg na afloop: heb je dit eerder gedaan? Toen moest ik wel lachen, dat was dus mijn oefening van thuis!
Mijn guilty pleasure. Dat is een glas whisky, bij voorkeur Kavalan uit Taiwan. Of een goede Schotse single malt. Ik geef zelfs whiskyproefavonden. Want als je iets leuk vindt, dan deel je dat toch gewoon?’
“Wat je nog niet van mij weet? Ik ben gediplomeerd strohuizenbouwer”
