Goede projectmanager of gewoon ervaren?
Hoe zit het nou precies… Vaak hoor je dat een goede projectmanager ervaring, kennis en controle heeft. Maar als je langer meedraait in projecten, weet je dat dit allemaal heel welkom is en tegelijkertijd géén garantie biedt. Want:
- Je kunt veel ervaring hebben en toch vastlopen
- Je kunt hard werken en alsnog grip verliezen
- Je kunt alles willen oplossen en daarmee het project juist vertragen
Daarom de vraag die in dit artikel centraal staat: wat is professioneel projectmanagement eigenlijk?
⬇️ Laten we beginnen met een voorbeeld ⬇️
Projectmanager Daphne met 10 jaar ervaring krijgt een digitaal transformatieproject. Daphne kent de methodiek, heeft vergelijkbare projecten gedaan en ze weet hoe je plant en stuurt. Toch loopt het vast. Dat komt niet door een gebrek aan kennis, dat zit bij Daphne wel snor.
Wat Daphne alleen niet heeft doorzien, is dat de weerstand van het middenmanagement de échte blokkade is. Haar ervaring heeft haar geleerd hoe je projecten plant, maar niet hoe je politieke spanningen navigeert. Kennis alleen maakt je dus nog geen goede projectmanager.
Wat is professioneel projectmanagement echt?
Een projectprofessional is iemand die bewust handelt in een complexe omgeving. Concreet betekent dit dat je niet alles per se onder controle hoeft te hebben, maar dat je keuzes durft te maken. Óók met onvolledige informatie.
Als projectprofessional neem je verantwoordelijkheid voor het geheel. Je ziet wanneer ingrijpen nodig is en wanneer niet. Dat maakt dat professioneel handelen verder gaat dan doen, doen en nog eens doen. Het gaat juist over laten, afstemmen en begrenzen.
En ja, dat maakt het vak van een projectprofessional soms ietwat ongemakkelijk. Tegelijkertijd is jouw rol ontzettend belangrijk. Jij maakt namelijk het verschil omdat je durft te schakelen.
➡️ Lees mee met onderstaande casus. Wat zou jij als projectprofessional doen?
Stel: je merkt dat jouw team overbelast is. Wat doe je dan? Geef je je meest vlammende inspirational speech om mensen toch door te laten werken? Kom op jongens, we kunnen dit! Of hak je de knoop door om gas terug te nemen, je rug te rechten en met je opdrachtgever te gaan praten?
In de meeste gevallen betekent professioneel handelen de opdrachtgever vertellen dat de scope of de planning moet worden aangepast. En pfoe, inderdaad, dat gesprek is ongemakkelijk. De opdrachtgever is niet blij. Maar het is wél professioneel, want zo voorkom je dat jouw team uitvalt, mensen niet lekker in hun vel zitten en het project alsnog mislukt.
Wanneer ben je een goede projectmanager?
Veel mensen koppelen “goed projectleiderschap” aan zichtbaarheid en daadkracht. Maar in de praktijk is het nét wat subtieler. Een goede projectmanager creëert duidelijkheid zonder alles te dicteren, bewaakt richting zonder micromanagement en maakt spanningen bespreekbaar in plaats van ze glad te strijken.
Dat vraagt om zelfkennis. Weten wanneer je moet sturen en wanneer je ruimte moet laten. Juist daar onderscheidt professioneel gedrag zich van routine.
⬇️ Hieronder een voorbeeld uit een adviestraject ⬇️
Projectmanager Yuri merkt dat 2 teamleden het radicaal oneens zijn over de aanpak. Dit zorgt voor spanningen in het team. Yuri zou natuurlijk beide standpunten kunnen samensmelten in een compromis waar niemand achter staat. Of met de vuist op tafel slaan, een keuze dicteren en verwachten dat braaf iedereen volgt. Werkt dit? Nee. Gewoon niet.
Goed leiderschap van Yuri is als hij de discussie juist faciliteert. Kom maar op met beide perspectieven! Hij creëert helderheid en laat het team besluiten, en dat onder zijn begeleiding. Dat vraagt meer moed en meer vertrouwen, maar leidt 100% zeker tot betere resultaten.
Projectmanager vaardigheden: zichtbaar én onzichtbaar
Wanneer je denkt aan de vaardigheden van een projectmanager, denk je waarschijnlijk allereerst aan plannen, rapporteren en organiseren. Dat zijn inderdaad belangrijke basisvaardigheden. Maar wat je vaak ziet gebeuren in projecten, is dat juist de minder zichtbare vaardigheden doorslaggevend zijn. Denk aan:
- Luisteren naar wat niet wordt gezegd
- Omgaan met weerstand
- Belangen herkennen en benoemen
- Grenzen stellen aan verwachtingen
Deze vaardigheden leer je niet “even” uit een boekje. Het ontwikkelen hiervan vraagt om reflectie en oefening. Bijvoorbeeld door trainingen te volgen én te werken in de praktijk zelf. Hieronder vind je 3 voorbeelden van dit soort vaardigheden.
Onzichtbare vaardigheid 1: De kunst van het niet ingrijpen
Om te beginnen een absoluut ondergewaardeerde vaardigheid: weten wanneer je níet moet ingrijpen. Een junior projectmanager ziet een teamlid worstelen met een taak en neemt het over. Een ervaren projectmanager ziet hetzelfde, maar laat het gebeuren omdat worstelen onderdeel is van leren. Dat vraagt vertrouwen en geduld.
Onzichtbare vaardigheid 2: Spanning voelen voordat het escaleert
Goede projectmanagers voelen spanning voordat het escaleert. Ze merken subtiele signalen: iemand die stiller wordt in overleggen, een e-mail met een andere toon of een stakeholder die plotseling niet meer reageert. Deze signalen oppikken en er iets mee doen voordat het uit de hand loopt, dat is vakmanschap.
Onzichtbare vaardigheid 3: Nee zeggen tegen de opdrachtgever
En dan misschien wel de lastigste vaardigheid: nee zeggen tegen de opdrachtgever. Opstaan en zeggen: “Dat gaat niet lukken binnen deze planning”, of “Die extra eis past niet binnen de scope.” Plus de “als we dit toevoegen, moeten we iets anders schrappen.” Dit soort gesprekken voeren is uitdagend, maar essentieel voor een gezond project.
Groeien als projectprofessional vraagt bewustwording
Veel professionals groeien als vanzelf in hun rol. Ze nemen meer verantwoordelijkheid, krijgen zwaardere projecten en worden steeds vaker aangesproken op het geheel. Maar groeien als projectprofessional vraagt méér dan alleen ervaring opdoen.
Naast actief leren op de werkvloer is het ook heel belangrijk om af en toe gewoon even stil te staan. Jezelf de vraag te stellen: Wat wordt er nu eigenlijk van mij verwacht? Welke rol neem ik vanzelfsprekend aan? Waar zit mijn grens en geef ik die aan?
Zonder die reflectie loop je het risico steeds harder te werken, terwijl je professionele effectiviteit afneemt. Onlangs vertelde een senior projectmanager ons: “Ik deed 10 projecten per jaar, werkte 60 uur per week en voelde me eigenlijk altijd uitgeput. Toen ik weer eens ’s avonds laat nog mailtjes zat weg te werken, besefte ik:
Ik ben niet aan het groeien, ik ben alleen maar aan het overleven.
Ik deed steeds meer, maar leerde steeds minder. Pas toen ik bewust tijd nam om te reflecteren, veranderde dat. Ik ging minder projecten doen, alleen wél met mijn volle aandacht. Dat was te merken in de resultaten! En een fijne bijkomstigheid, ook voor mijn gezin, ik werd er een leuker en meer ontspannen mens van.”
Professionele ontwikkeling in projecten is geen luxe
Professionele ontwikkeling in projecten wordt soms gezien als iets extra’s. Iets voor “later”. In werkelijkheid is het essentieel om duurzaam inzetbaar te blijven. Plus, en dat vinden we bij Lagant minstens zo belangrijk, je krijgt méér plezier in je werk.
Bij Lagant zien we dat professionals pas echt groeien wanneer ze woorden leren geven aan wat ze ervaren. En ook door patronen te leren herkennen in samenwerken en gedrag te leren verbinden aan context.
Onze e-learnings en trainingen zijn gericht op jouw dagelijkse praktijk. Natuurlijk nemen we je mee in de methodieken en processen, maar dat staat altijd in dienst van het grotere plaatje: professioneel handelen. We helpen je om ⬇️
- Gesprekken te voeren over rollen en verwachtingen
- Patronen te herkennen in samenwerking
- Grenzen te stellen zonder relaties te beschadigen
- Leiderschap te tonen zonder formele macht
- Gedrag aan te passen aan wat de context vraagt
Dit zijn vaardigheden die het verschil maken tussen een projectprofessional die echt het werk doet en een projectmanager die het werk ‘gewoon maar laat gebeuren’.
Een gedeelde taal helpt professionaliteit verdiepen
Wat helpt bij professionele ontwikkeling is dat je een gemeenschappelijke taal spreekt. Een raamwerk zoals dat van IPMA biedt die taal. Niet als norm van “zo hoort het”, zie het eerder als kapstok om te reflecteren op leiderschap, contextgevoeligheid en professioneel gedrag.
IPMA helpt jou als projectprofessional je handelen te duiden: wat doe ik, waarom doe ik dat, en wat vraagt deze situatie van mij?
Het Individual Competence Baseline van IPMA beschrijft competenties in 3 gebieden: perspectief (strategie, governance, compliance), mensen (leiderschap, teamwork, conflicthantering) en praktijk (scope, tijd, kwaliteit). Deze indeling helpt om te zien waar je nu al sterk bent én waar je kunt groeien.
Veel projectmanagers zijn sterk in praktijkcompetenties. Zij regelen het allemaal wel! Ze plannen goed, bewaken scherp de voortgang en leveren keurig netjes op tijd. Aan de andere kant worstelen dezelfde projectmanagers soms met mensencompetenties. Moeilijke gesprekken voeren? Mij niet bellen. Maar ook conflicten oplossen en invloed uitoefenen zonder macht, wordt als uitdagend ervaren.
Of wat dacht je van de perspectiefcompetenties, de politieke, zeer gevoelige, context lezen. Belangen managen en strategie vertalen naar uitvoering… Dat kan best pittig zijn.
👉 Lagant biedt je zo’n reflectiemoment in je ontwikkeling met de IPMA-certificering. Een IPMA-certificering kun je zien als een soort spiegel die je precies laat zien waar je nu staat. Wat kun je al? Waar worstel je mee? Waar wil je groeien?
Die vragen zijn waardevoller dan het certificaat zelf. Vanuit dat ankerpunt kun je, uiteraard ook met IPMA, jouw gewenste vaardigheden versterken en verdiepen.
Een goede projectprofessional zijn is geen eindpunt
Het is niet zo dat je op een mooie maandagmorgen wakker wordt en weet: “Zo. Nu ben ik een goede projectprofessional.” Het is geen titel of geen certificaat dat je afvinkt, zodat je weer door kunt gaan. Een goede projectprofessional zijn vraagt van jou een manier van werken waarin je verantwoordelijkheid neemt voor je rol. Je blijft leren van wat schuurt en durft te handelen, ook als het spannend wordt.
Tekenen dat je groeit
Maar hoe weet je nou dat je groeit als projectprofessional? Een paar signalen zijn ⬇️
- Je stelt meer vragen in plaats van antwoorden te geven. Je realiseert je dat anderen vaak het antwoord al weten, ze hebben alleen ruimte nodig om het te uiten.
- Je voelt je minder verantwoordelijk voor alles. Je begrijpt dat het project niet van jou alleen is en dat anderen ook verantwoordelijkheid kunnen dragen.
- Je hebt minder stress over wat je niet kunt controleren. Je accepteert dat projecten altijd onvoorspelbaar blijven en focust op wat je wel kunt beïnvloeden.
- Je durft grenzen te stellen. Je zegt vaker nee, niet uit onwil maar uit professionaliteit. Je beschermt je team, je planning en daarmee je kwaliteit.
- Je leert van elk project. Niet alleen wat er goed of fout ging, óók wat jij deed en waarom en wat je een volgende keer anders gaat doen.
De essentie van professioneel projectmanagement
Professionaliteit in projecten zit dus niet in harder werken of alles willen controleren, het gaat om bewust handelen. Als goede projectprofessional weet je wanneer je ingrijpt én wanneer je juist loslaat. Professional projectmanagement zit in grenzen stellen terwijl je relaties onderhoudt, in richting geven zonder te dicteren en te forceren.
En we vertelden het je eerder al, professioneel projectmanagement is een continu proces. Want elke situatie is anders. Net zoals elke context weer andere keuzemogelijkheden met zich meebrengt. De vraag is daarom niet zo zeer: doe ik het goed? Het uitgangspunt is: handel ik professioneel in wat er nú nodig is?
Deze vraag blijf je jezelf stellen, het maakt hierbij niet uit of je al 10 jaar ervaring hebt of pas net begint. Want dat is wat een goede projectprofessional doet: blijven leren, blijven reflecteren en zo blijven groeien. Lagant ondersteunt je bij jouw continue ontwikkeling als professional.
Wil je weten hoe we jou kunnen helpen of welke certificering het best aansluit op dit moment in jouw carrière? Leg je vraag aan ons voor via ln.tnagal@ofni of bel met Patricia via +31 (0)85 050 9742.
