Zullen we maar meteen met de deur in huis vallen: wat weet jij van IPMA wat je niet uit de boeken leert?
‘Dat is allereerst de weerbarstigheid van het vak projectmanagement in de praktijk. In de IPMA-leergang leer je over leiderschap en teamvorming, keurig op papier, met modellen en theorieën erbij. Maar om het maar eens op zijn Cruijffiaans te zeggen: je gaat het pas zien als je het doorhebt.
Leidinggeven aan een team, zorgen dat het überhaupt een team wórdt, kun je op papier nog zoveel over leren. Maar zodra je een team voor je hebt, gedragen mensen zich zelden zo afgebakend als de teamfases van Tuckman. Natuurlijk is het goed om forming, storming, norming en performing te begrijpen. Dat is je basis. In de praktijk komt jouw vermogen om te kijken, te horen en te voelen erbij. Wat gebeurt er in de groep, wie trekt zich terug, waar loopt de spanning op?
En dat leer je niet uit een boekje, dat leer je door het gewoon te doen. Ik geef mensen ook altijd mee: je hoeft dat niet in je eentje te zien. Je bent niet de enige die kijkt. Er zijn meer mensen om je heen die met je meekijken. Durf daar ook een beroep op te doen, zeker als je nog niet zoveel ervaring hebt.’
Jij zegt eigenlijk: projectmanagement leer je vooral in de praktijk. Moet je dan als trainer ook altijd uit de praktijk komen?
‘Ik kwam ooit docenten tegen die letterlijk nog nooit een project hadden gedaan. Nooit. Ik dacht echt: hoe dan? Hoe geef je daar les over, als je het zelf nooit hebt meegemaakt? Uit het boekje?
Voor mij is dat vereiste nummer 1 als trainer. Als jij je kennis deelt, moet je die ook zelf in de praktijk hebben gebracht. Anders weet je gewoon niet of het werkt. Je kunt een heel mooi verhaal vertellen over stakeholdermanagement, maar heb je ooit met een boze opdrachtgever aan tafel gezeten? Heb je ooit een project moeten redden dat volledig uit de hand liep?
Dat is het verschil tussen kennis overdragen en ervaring overdragen. Beide zijn nodig, maar zonder die tweede mis je iets essentieels.’
Nu we het toch over de praktijk hebben… Wat is jouw ultieme IPMA-hack?
‘Bij IPMA zit het goud in de zachte competenties. Met andere woorden: de gedrags- en leiderschapscompetenties. Als projectmanager ben je geneigd te denken: als ik een goede planning heb, dan ben ik er wel. Maar in de praktijk merk je dat het veel meer is. Je bent 80% van je werk bezig met communicatie. Dat heb ik pas na een veel langere tijd echt gerealiseerd.
Je werk als projectmanager bestaat bijna alleen maar uit communicatie! Je zit niet alleen maar achter je bureautje je Excel-lijstjes bijwerken. Als projectmanager ben je bezig met je omgeving, met je team en met je opdrachtgever. Dus dat is mijn hack: je werk bestaat voor 80% uit communicatie, zorg dat je daar héél goed in wordt.’
Kun je dat voor meelezende projectmanagers iets concreter maken? Hoe zet ik dat dan in de praktijk in?
‘Concreet betekent dat dat je als projectmanager continu bezig bent met afstemmen. Dat gaat niet zozeer over de inhoud, de relatie met de mensen om je heen komt altijd eerst. Pas als die onderlinge afstemming klopt en goed voelt, kun je door naar de inhoud.
Je kunt het zo zien: je bent als projectmanager altijd aan het onderhandelen. Je onderhandelt vanaf het eerste moment dat je gevraagd wordt voor een project, tot het laatste moment dat je de deur uitloopt en zegt: het project is geslaagd.
En wat is de kern van onderhandelen? Precies, communicatie. Zo is de cirkel weer rond. Je bent 80% van je tijd bezig met mensen overtuigen.’
Heb je een tip voor studenten?
‘Realiseer je dat projectmanagement echt een vak is. Niet iets wat je er ‘gewoon even bij doet’ naast je werk. Dat besef mis ik weleens bij mensen die net beginnen.
En zorg dat je niet stopt bij de training. Organiseer daarna zelf een vorm van ondersteuning, of eis die gewoon. Zeg tegen jezelf: ik heb deze training gedaan, ik ga nu projecten doen, maar ik wil ook met iemand kunnen sparren als het spannend wordt. Een soort buddy, iemand die met je meedenkt.
Dat is helemaal niet veel gevraagd. Ik ben zelf ook lijnmanager en ik weet: mensen die op die manier met hun ontwikkeling bezig zijn, dat zíe je. Dat werkt.’
👉 Wil jij ook leren waar het écht om draait in projectmanagement, voorbij de theorie? Bij de IPMA-trainingen van Lagant Academy leer je van trainers die het vak zelf al jaren in de praktijk brengen. Bekijk het actuele aanbod.
